ثریا قاسمی یکی از چهرههای باسابقه و تأثیرگذار هنر ایران است؛ بازیگری که فعالیت حرفهای خود را از رادیو آغاز کرد، سپس به تئاتر، دوبله، سینما و تلویزیون راه یافت و طی بیش از پنج دهه فعالیت، نقشهای ماندگاری را ایفا کرد. او با نام اصلی مولود ملاقاسم در تهران متولد شده و دختر حمیده خیرآبادی، بازیگر فقید و مشهور سینمای ایران، است.
ثریا قاسمی کیست؟
ثریا قاسمی در ۲۸ آذر ۱۳۱۹ در تهران متولد شد. او در خانوادهای هنری رشد کرد و مادرش، حمیده خیرآبادی، از مشهورترین بازیگران نسلهای گذشته سینمای ایران بود.
قاسمی فعالیت حرفهای خود را در اوایل دهه ۱۳۴۰ با گویندگی در رادیو آغاز کرد و پس از آن به تئاتر و دوبله روی آورد. تجربه در رادیو و تئاتر، نقش مهمی در شکلگیری بیان و توانایی بازیگری او داشت.
مشخصات ثریا قاسمی
| مشخصات | اطلاعات |
|---|---|
| نام هنری | ثریا قاسمی |
| نام اصلی | مولود ملاقاسم |
| تاریخ تولد | ۲۸ آذر ۱۳۱۹ |
| محل تولد | تهران |
| حرفه | بازیگر، گوینده و دوبلور |
| حوزه فعالیت | تئاتر، سینما، تلویزیون و رادیو |
| مادر | حمیده خیرآبادی |
| همسر | رحیم برفراز |
| فرزندان | سه فرزند |
آغاز فعالیت هنری در رادیو
مسیر هنری ثریا قاسمی برخلاف بسیاری از بازیگران سینمایی، مستقیماً از جلوی دوربین آغاز نشد. او در اوایل دهه ۴۰ وارد رادیو شد و بهعنوان گوینده فعالیت کرد.
این تجربه باعث شد مهارت او در بیان، لحن و انتقال احساس بسیار تقویت شود. قاسمی همزمان به سمت تئاتر رفت و در نمایشهایی مانند «آنتیگون»، «از پشت شیشهها» و «آندورا» روی صحنه رفت. او در همان دوران در زمینه دوبله نیز فعالیت داشت.
این پیشینه چندوجهی، بعدها به یکی از ویژگیهای اصلی بازیگری او تبدیل شد؛ یعنی توانایی انتقال احساس تنها با صدا، نگاه، مکث و لحن.
ورود ثریا قاسمی به سینما
ثریا قاسمی پیش از ورود جدی به سینما در یک فیلم کوتاه با نام «تلفن» حضور داشت، اما نقطه مهم ورود او به سینمای حرفهای، فیلم «آرامش در حضور دیگران» ساخته ناصر تقوایی بود.
این فیلم در سال ۱۳۴۹ ساخته شد و قاسمی با بازی در یکی از نقشهای اصلی آن، خیلی زود توانایی خود را بهعنوان بازیگری جدی نشان داد. آیفیلم نیز «آرامش در حضور دیگران» را از نقاط مهم آغاز فعالیت سینمایی او معرفی کرده است.
نکته جالب این است که پس از گذشت سالها، همچنان از این فیلم بهعنوان یکی از آثار شاخص ابتدای کارنامه سینمایی او یاد میشود.
فعالیت در تئاتر
اگرچه عموم مردم ثریا قاسمی را بیشتر از سینما و تلویزیون میشناسند، اما تئاتر یکی از پایههای اصلی کارنامه هنری او است.
او در سالهای آغاز فعالیت خود روی صحنه حضور داشت و در نمایشهای مختلفی بازی کرد. تجربه تئاتری، به او کمک کرد تا در ایفای نقشهای پیچیده و شخصیتمحور، تسلط بیشتری داشته باشد.
در واقع، بخشی از قدرت بازیگری قاسمی را میتوان در همان سالهای حضور در تئاتر و رادیو جستوجو کرد؛ جایی که بازیگر باید بدون اتکا به جلوههای تصویری، احساس و شخصیت را با بیان و حضور فیزیکی منتقل کند.
ثریا قاسمی و دوران پس از انقلاب
پس از انقلاب، فعالیت سینمایی ثریا قاسمی برای مدتی با وقفه مواجه شد، اما او در سالهای بعد دوباره به عرصه بازیگری بازگشت.
در ادامه، در فیلمهایی مانند «خانه ابری»، «وب و الماس»، «خواستگاری» و «مجسمه» حضور پیدا کرد و به تدریج جایگاه خود را در سینمای پس از انقلاب تثبیت کرد.
«مارال»؛ دریافت سیمرغ بلورین
یکی از مهمترین نقاط عطف زندگی حرفهای ثریا قاسمی، بازی در فیلم «مارال» بود.
او برای این فیلم در نوزدهمین جشنواره فیلم فجر موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن شد. این موفقیت جایگاه او را بهعنوان یکی از بازیگران توانمند نسل خود بیش از پیش تثبیت کرد.
این جایزه اهمیت دیگری نیز داشت؛ زیرا باعث شد قاسمی پس از سالها ایفای نقشهای مادرانه، فرصت بیشتری برای تجربه شخصیتهای متفاوت پیدا کند.
«شام آخر»؛ یک نقش کوتاه اما تأثیرگذار
از دیگر فیلمهای مهم کارنامه ثریا قاسمی میتوان به «شام آخر» ساخته فریدون جیرانی اشاره کرد.
حضور او در این فیلم نسبتاً کوتاه بود، اما بازیاش مورد توجه قرار گرفت و توانست تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل زن جشن خانه سینما را برای او به همراه داشته باشد. آیفیلم نیز این موفقیت را از افتخارات مهم کارنامه او معرفی کرده است.
این موضوع نشان میدهد که قاسمی حتی در نقشهایی با حضور محدود نیز میتوانست تأثیر قابل توجهی بر فضای یک فیلم بگذارد.
«دختر شیرینیفروش» و تجربه نقشهای متفاوت
ثریا قاسمی پس از موفقیت «مارال» در فیلمهایی با فضای متفاوت نیز ظاهر شد.
یکی از این آثار «دختر شیرینیفروش» بود که فضای کمدی و خانوادگی داشت. حضور او در این فیلم نشان داد که تواناییهایش تنها به نقشهای جدی و دراماتیک محدود نمیشود.
«شب دهم»؛ یکی از ماندگارترین نقشهای تلویزیونی
یکی از محبوبترین آثار تلویزیونی ثریا قاسمی، سریال «شب دهم» به کارگردانی حسن فتحی است.
این مجموعه که در سال ۱۳۸۰ پخش شد، از سریالهای ماندگار تلویزیون ایران محسوب میشود و حضور ثریا قاسمی در آن، محبوبیت او را در میان نسل جدید مخاطبان افزایش داد.
آیفیلم نیز «شب دهم» را در کنار «در پناه تو» از مجموعههایی معرفی کرده که با حضور ثریا قاسمی، محبوبیت زیادی پیدا کردند.
«در پناه تو»
یکی دیگر از مجموعههای مهم تلویزیونی او «در پناه تو» بود.
این سریال در دهه ۷۰ پخش شد و از آثار محبوب تلویزیونی آن دوره به شمار میرفت. حضور ثریا قاسمی در این مجموعه، یکی از بخشهای مهم کارنامه تلویزیونی او محسوب میشود.
«پس از باران»
ثریا قاسمی در سریال «پس از باران» نیز بازی کرد؛ مجموعهای تاریخی و خانوادگی که در سال ۱۳۷۹ پخش شد.
این سریال با استقبال مخاطبان روبهرو شد و یکی از مجموعههای خاطرهانگیز تلویزیون ایران در اواخر دهه ۷۰ محسوب میشود.
«او یک فرشته بود»
یکی دیگر از مجموعههای معروف کارنامه تلویزیونی قاسمی، «او یک فرشته بود» است.
این سریال با فضای متفاوت و موضوع ماورایی خود در زمان پخش توجه مخاطبان زیادی را جلب کرد و حضور ثریا قاسمی نیز به اهمیت بازیگران باسابقه در ساختار آن کمک کرد.
«صاحبدلان»
ثریا قاسمی در سریال «صاحبدلان» نیز بازی کرد؛ مجموعهای که در دهه ۸۰ از تلویزیون پخش شد.
این اثر نیز در کنار مجموعههایی مانند «شب دهم»، «در پناه تو»، «پس از باران» و «کلاه پهلوی»، بخشی از کارنامه مهم تلویزیونی او را تشکیل میدهد. فهرست آثار ثبتشده او در منابع سینمایی شامل این مجموعههاست.
«ویلاییها»؛ دومین سیمرغ
یکی از مهمترین موفقیتهای سالهای اخیر کارنامه ثریا قاسمی، بازی در فیلم «ویلاییها» به کارگردانی منیر قیدی بود.
او برای این فیلم در سیوپنجمین جشنواره فیلم فجر در سال ۱۳۹۵ موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد.
این جایزه نشان داد که قاسمی حتی پس از چند دهه فعالیت همچنان توانایی خلق نقشهای قدرتمند و تأثیرگذار را دارد.
او برای «ویلاییها» همچنین جوایز و تقدیرهای دیگری نیز دریافت کرد.
مهمترین فیلمهای ثریا قاسمی
از جمله فیلمهای شناختهشده کارنامه او میتوان به این آثار اشاره کرد:
- آرامش در حضور دیگران
- زندهباد
- خانه ابری
- وب و الماس
- خواستگاری
- مجسمه
- مارال
- شام آخر
- دختر شیرینیفروش
- خاکستری
- دعوت
- در شب عروسی
- محاکمه
- ملودی
- ویلاییها
- پدر آن دیگری
- لواسان
- کفشدوزک
- و آثار سینمایی و تلویزیونی دیگر
بخش قابل توجهی از این آثار در فهرستهای آیفیلم و پایگاههای سینمایی ثبت شده است.
مهمترین سریالهای ثریا قاسمی
در کارنامه تلویزیونی او نیز آثار متعددی دیده میشود، از جمله:
- قصه عشق
- شاخه طوبی
- نیمه پنهان ماه
- در پناه تو
- پس از باران
- شب دهم
- او یک فرشته بود
- صاحبدلان
- جراحت
- نابرده رنج
- کلاه پهلوی
- آوای باران
- فاخته
- رخصت
- و مجموعههای دیگر
این فهرست نشاندهنده استمرار فعالیت او در تلویزیون طی چند نسل است.
زندگی شخصی ثریا قاسمی
ثریا قاسمی دختر حمیده خیرآبادی، بازیگر فقید سینما و تلویزیون ایران، است. همین موضوع باعث شده نام او از همان ابتدا با یکی از خانوادههای شناختهشده هنر ایران گره بخورد.
با این حال، قاسمی در طول سالهای فعالیت خود تلاش کرده بخش زیادی از زندگی خصوصیاش را از فضای رسانهای دور نگه دارد.
همسر ثریا قاسمی
در منابع عمومی، نام همسر او رحیم برفراز ذکر شده است. برخی منابع سال ازدواج آنها را ۱۳۴۹ و برخی دیگر ۱۳۵۰ اعلام کردهاند؛ بنابراین درباره سال دقیق ازدواج اختلاف وجود دارد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، حاصل این ازدواج سه فرزند است.
ثریا قاسمی و حمیده خیرآبادی
رابطه هنری و خانوادگی ثریا قاسمی با حمیده خیرآبادی یکی از جذابترین بخشهای زندگی اوست.
حمیده خیرآبادی که با نام نادره نیز شناخته میشد، یکی از پرکارترین و محبوبترین بازیگران نسل طلایی سینمای ایران بود.
ثریا قاسمی در واقع مسیر مستقلی در هنر ایجاد کرد و توانست بدون اینکه صرفاً تحت تأثیر شهرت مادرش قرار بگیرد، جایگاه ویژهای برای خود به دست آورد.
امروز هر دو نام در تاریخ سینما و تلویزیون ایران جایگاه مشخصی دارند: حمیده خیرآبادی بهعنوان یکی از چهرههای ماندگار نسل قدیم و ثریا قاسمی بهعنوان بازیگری که فعالیتش چندین دهه ادامه پیدا کرد.
جوایز و افتخارات ثریا قاسمی
🏆 سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن برای «مارال»
در نوزدهمین جشنواره فیلم فجر، قاسمی برای بازی در «مارال» سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را دریافت کرد.
🏆 جایزه جشن خانه سینما برای «شام آخر»
او برای بازی در «شام آخر» نیز جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل زن جشن خانه سینما را دریافت کرد.
🏆 سیمرغ بلورین برای «ویلاییها»
در سال ۱۳۹۵ نیز برای بازی در «ویلاییها» سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن را به دست آورد.
این مجموعه افتخارات، ثریا قاسمی را در زمره بازیگرانی قرار میدهد که هم در نقشهای اصلی و هم در نقشهای مکمل، توانستهاند نظر داوران و منتقدان را جلب کنند.
ویژگیهای بازیگری ثریا قاسمی
یکی از دلایل ماندگاری ثریا قاسمی، صدای خاص و بیان قدرتمند اوست؛ ویژگیای که ریشه در سالهای فعالیتش در رادیو و دوبله دارد.
او همچنین در ایفای نقشهای مادرانه شهرت زیادی پیدا کرده، اما کارنامهاش نشان میدهد که توانایی او بسیار فراتر از این تیپ است.
قاسمی در طول دوران حرفهای خود نقشهای:
- مادر
- زن قدرتمند
- شخصیتهای اجتماعی
- زنان سنتی
- شخصیتهای تاریخی
- نقشهای دراماتیک
- و حتی نقشهای طنز
را تجربه کرده است.
همین تنوع یکی از عوامل مهم ماندگاری او در سینما و تلویزیون ایران بوده است.
چرا ثریا قاسمی یک بازیگر ماندگار است؟
ثریا قاسمی از معدود بازیگرانی است که مسیر حرفهای خود را از رادیو و تئاتر آغاز کرد و سپس به سینما و تلویزیون رسید.
او در هر مرحله از فعالیت خود تجربه متفاوتی به دست آورد:
رادیو: تقویت بیان و صدا
دوبله: کنترل لحن و انتقال احساس
تئاتر: تقویت حضور و بازی زنده
سینما: تجربه نقشهای شخصیتمحور
تلویزیون: ارتباط گسترده با مخاطب عمومی
این ترکیب باعث شده بازی او حتی در نقشهایی با حضور کوتاه نیز قابل تشخیص باشد.
جمعبندی
ثریا قاسمی را میتوان یکی از مهمترین زنان نسل پیشکسوت سینما، تلویزیون و تئاتر ایران دانست. او با نام اصلی مولود ملاقاسم در تهران متولد شد و دختر حمیده خیرآبادی است. فعالیت حرفهای خود را از رادیو آغاز کرد و پس از تجربه تئاتر و دوبله، با فیلم «آرامش در حضور دیگران» وارد سینمای حرفهای شد.
در ادامه، بازی در آثاری مانند «مارال»، «شام آخر»، «دختر شیرینیفروش»، «شب دهم»، «پس از باران»، «در پناه تو»، «صاحبدلان» و «ویلاییها» بخشهای مهمی از کارنامه او را شکل دادند.
دریافت دو سیمرغ بلورین؛ یکی برای بهترین بازیگر نقش اول زن در «مارال» و دیگری برای بهترین بازیگر نقش مکمل زن در «ویلاییها»، از مهمترین افتخارات حرفهای او محسوب میشود.
ثریا قاسمی پس از دههها فعالیت، همچنان یکی از چهرههای قابل احترام هنر ایران به شمار میرود؛ هنرمندی که مسیر خود را از رادیو آغاز کرد و در نهایت به یکی از چهرههای ماندگار تئاتر، سینما و تلویزیون ایران تبدیل شد.
بیشتر بخوانید: بیوگرافی سارا در سریال هم گناه
نظرات کاربران